Bij de Bijenkorf stond een heerlijk luchtje van €400. Ik vroeg aan de medewerker of je niet vooral voor het merk betaalt, waarop ze stellig antwoordde: “Nee hoor, vooral voor de peperdure ingrediënten.”

Mijn Bullshit-radar ging meteen af. 

Thuis, na wat speurwerk, bleek mijn voorgevoel te kloppen en ontdekte ik zelfs Nederlandse bedrijven die die peperdure parfum namaken voor slechts €40.

En nee, dat is géén inferieure troep, want qua ingrediënten, parfumolieconcentratie en uiteindelijke geurkwaliteit kunnen goedkope parfums verrassend dicht bij het origineel komen. 

Een groot deel van dat enorme prijsverschil zit simpelweg in de merknaam, marketing, mooie flesjes en positionering.

Maar daar zit wel een belangrijke nuance in. Zo’n mooie fles en luxe verpakking zijn voor sommige mensen juist onderdeel van de hele ervaring. En grote parfumhuizen steken ook veel geld in het ontwikkelen van nieuwe geuren: parfumeurs, talloze proefversies, onderzoek en soms jaren werk voordat een geur überhaupt in de winkel ligt. Een goedkoper parfumhuis dat vervolgens een vergelijkbare geur maakt, hoeft dat hele creatieve ontwikkelproces niet opnieuw te betalen. Je betaalt bij het origineel dus óók voor het idee en de ontwikkeling erachter.

Bij premium parfums gaat bovendien vaak veel aandacht naar frisse topnoten, de geuren die je direct na het opspuiten ruikt, terwijl juist die het snelst vervliegen.

Dat neemt niet weg dat het bizar blijft hoeveel het uiteindelijk kan schelen. Soms betaal je tien keer zoveel voor een geur die op je huid helemaal niet tien keer beter ruikt of langer blijft zitten. Je betaalt dus voor een deel letterlijk voor gebakken lucht.

Dus dat designerluchtje bij de Bijenkorf liet ik lekker staan, en voor €70 heb ik gewoon twee andere gekocht.

Ze kopiëren gewoon de winnaars

Inmiddels heb ik een paar van die budgetparfums binnen en bij mijn bestelling zat een folder die eigenlijk perfect laat zien hoe deze markt werkt. 

Aan de ene kant staan bekende parfums van merken als Jean Paul Gaultier en Louis Vuitton en daaronder doodleuk de goedkope variant die er zoveel mogelijk op moet lijken.

En tijdens een discussie met vrienden besefte ik dat dit misschien wel het gaarste is aan die hele markt: ze kopiëren gewoon de winnaars.

Een groot parfumhuis steekt soms jarenlang geld in het ontwikkelen van een nieuwe geur. Een parfumeur bedenkt een formule, maakt talloze proefversies, ingrediënten worden getest en uiteindelijk moet er een geur uitkomen waarvan niemand vooraf weet of mensen hem überhaupt lekker gaan vinden. Het merk neemt dus het risico én betaalt voor het hele creatieve proces.

Vervolgens blijkt zo’n parfum een gigantisch succes en komt er een ander bedrijf dat in feite zegt: mooi, die moeten we hebben. Zij hoeven niet meer uit te zoeken welke geur aanslaat, want dat heeft iemand anders al voor ze gedaan.

En ze liften niet alleen mee op de geur zelf. Als zo’n namaakparfum je aan het origineel doet denken, krijg je eigenlijk gratis de hele merkbeleving erbij waar het oorspronkelijke parfumhuis jarenlang miljoenen in heeft gestoken.

Het deed me gek genoeg denken aan mijn gitaarvideo’s. Als ik maanden oefen op een bekend nummer en vervolgens mijn eigen cover op YouTube zet, kan het auteursrechtsysteem de melodie herkennen en kunnen de inkomsten bij de rechthebbende terechtkomen. En ergens snap ik dat ook wel. Een belangrijke reden dat mensen mijn video bekijken, is namelijk dat ik een nummer speel dat iemand anders heeft geschreven en al bekend heeft gemaakt. Ik profiteer dus voor een deel van iets wat een ander heeft gecreëerd.

Bij parfum werkt dat blijkbaar een stuk minder eenvoudig. Een geur zelf is lastig auteursrechtelijk te beschermen en daardoor kunnen bedrijven behoorlijk dicht tegen een succesvolle geur aan gaan zitten. Je zou bijna zeggen: laat zo’n bedrijf dan een percentage afdragen aan degene die het origineel heeft ontwikkeld.

Tegelijkertijd verandert dat voor mij niet de belangrijkste vraag als consument. Stel dat het origineel uiteindelijk écht beter is. Misschien zelfs 10% beter. Ben ik dan bereid om daar tien keer zoveel voor te betalen?

Voor mij is het antwoord daarop vrij simpel: meestal niet.

Waar gaat die €400 voor een parfum eigenlijk naartoe?

Het grappige is dat het spul dat je daadwerkelijk op je huid spuit maar een klein deel van die prijs vertegenwoordigt. 

Bij een parfum van €400 kan de parfumvloeistof zelf grofweg ergens tussen de €4 en €15 kosten om te produceren. 

Daar zit dan niet alleen de parfumolie in, maar ook de alcohol en het beetje water waarin die geurstoffen zijn opgelost.

Dat betekent overigens niet dat dure ingrediënten verzonnen marketingpraat zijn. Echte oud, iris en bepaalde rozenoliën kunnen behoorlijk prijzig zijn. Alleen heb je daar per fles maar heel weinig van nodig en gebruiken ook de duurste parfumhuizen volop synthetische geurstoffen. Die €400 zit dus echt niet voor honderden euro’s aan zeldzame rozen en oud in dat flesje.

De verpakking kost vaak zelfs meer dan de vloeistof. Denk aan zo’n loodzware glazen flacon, een mooie verstuiver, magnetische dop en een doos die aanvoelt alsof er minstens een Rolex in hoort te zitten. Afhankelijk van hoe extravagant ze het maken, kan dat samen ergens rond de €6 tot €20 per fles kosten.

Ook de ontwikkeling moet natuurlijk worden terugverdiend. Een parfumeur maakt soms tientallen of zelfs honderden versies voordat uiteindelijk de juiste geur ontstaat. Tel daar laboratoriumtests en andere ontwikkelkosten bij op en bij een nichemerk kan daar omgerekend nog zo’n €5 tot €10 per verkochte fles in zitten.

Maar zelfs als je de vloeistof, fles én ontwikkeling bij elkaar optelt, ben je nog mijlenver verwijderd van €400.

De echt grote bedragen zitten ergens anders.

Van die €400 gaat bijvoorbeeld al €69,42 rechtstreeks naar de Belastingdienst vanwege de 21% btw. Vervolgens wil de winkel er natuurlijk ook aan verdienen. Een luxe warenhuis of parfumerie heeft personeel rondlopen, zit op een dure locatie en wil zelf marge maken. Samen met eventuele distributeurs kan daar gemakkelijk €160 tot €200 in verdwijnen.

En dan heb je marketing nog. PR-campagnes, influencers, evenementen, prachtige displays en winkels waarin één fles parfum op een marmeren sokkel staat alsof je naar de Nachtwacht staat te kijken: die hele luxe wereld rondom het product moet uiteindelijk ergens van betaald worden. Bij een fles van €400 kan daar naar schatting nog eens tientallen euro’s per fles in zitten.

Pas daarna komt de marge van het parfumhuis zelf.

Dus nee, als je €400 voor een parfum betaalt, word je niet automatisch opgelicht. Je betaalt alleen voor véél meer dan het luchtje zelf. Je betaalt voor de parfumeur die het bedacht heeft, de ontwikkeling, de fles, de winkel, marketing, belasting, exclusiviteit en uiteindelijk natuurlijk gewoon de winst van alle partijen die ertussen zitten.

En dat maakt die uitspraak dat zo’n parfum vooral €400 kost vanwege de “peperdure ingrediënten” ineens een stuk minder overtuigend.

Van ‘alle luchtjes ruiken hetzelfde’ naar parfumliefhebber

Vroeger vond ik luchtjes echt onzin. Ik kon me niet voorstellen dat er zoveel bij kwam kijken en dacht eigenlijk dat alles een beetje hetzelfde rook. 

Als iemand langs me liep, was het altijd weer diezelfde walm van Jean Paul Gaultier of zo’n standaard zoet damesparfum.

Totdat mijn vriendin me een keer meenam naar Vincino Sei, een Italiaanse parfumwinkel in Dordrecht. 

Daar liet de verkoper me echt van alles ruiken. Volgens mij is er die middag een kwart fles parfum doorheen gegaan, maar hij nam alle tijd en was superaardig.

Ik kwam er toen heel snel achter dat geuren juist totaal verschillend kunnen zijn. Sommige luchtjes vond ik helemaal niks, terwijl ik andere meteen geweldig vond. 

En wat me vooral verbaasde, was dat ik op sommige parfums eerst juist afknapte, terwijl ik ze een halfuur later ineens heerlijk vond ruiken.

Toen leerde ik dus dat een parfum zich na het opspuiten nog behoorlijk kan ontwikkelen. 

De eerste geur die je ruikt komt vooral van de topnoten, die relatief snel verdampen. Daarna komen andere geurnoten steeds meer naar voren en kan een parfum ineens heel anders ruiken. En op je huid kan een geur ook weer anders uitpakken dan op zo’n teststripje. Dat had ik daarvoor echt nooit geweten.

Uiteindelijk heb ik een paar luchtjes op teststripjes laten spuiten, mee naar huis genomen en ben ik ze rustig gaan vergelijken.

Daar kwam uiteindelijk één duidelijke winnaar uit. Vanaf die dag ging er eigenlijk een hele nieuwe wereld voor me open en begon ik parfum ineens echt interessant te vinden. 

Uiteindelijk heb ik dat dure Italiaanse luchtje voor mijn verjaardag gekregen en neem ik nu zelfs vrienden mee naar die winkel als uitje. 

Best grappig als je bedenkt dat ik daarvoor dacht dat al die luchtjes ongeveer hetzelfde roken. 

Het voelt bijna alsof ik een nieuwe taal heb geleerd en ineens allemaal verschillen ruik die me daarvoor nooit opvielen.

Maar waarom kopen mensen het dan? 

Los van het feit dat veel mensen simpelweg niet beter weten, zijn parfummerken er natuurlijk ontzettend goed in geworden om je het gevoel te geven dat je hun product nodig hebt. 

Kijk voor de grap eens naar parfumreclames: koop dit luchtje en je bent ineens aantrekkelijker, mannelijker, luxer en succesvoller. 

De seksuele ondertoon ligt er vaak zo dik bovenop dat het bijna komisch wordt. Het zit soms zelfs in de naam, zoals Versace Eros.

En dat is natuurlijk niet uniek aan parfum. 

Bedrijven verdienen al decennialang geld aan onze onzekerheden en verlangens. Eerst wordt je verteld wat er aan je ontbreekt en vervolgens staat toevallig het product dat dat probleem moet oplossen ernaast. Tegenwoordig zie je iets vergelijkbaars bij allerlei looksmaxing-trends. We zijn nu eenmaal gevoelig voor producten die beloven dat we er nét wat beter uitzien of ons wat bijzonderder voelen. En merken weten daar slim op in te spelen.

Uiteraard betaal je ook voor andere dingen. Een mooi flesje, de winkel, de service, het verhaal achter een merk en gewoon de hele beleving. Daar is op zichzelf niks mis mee. In een goed restaurant betaal je tenslotte ook niet alleen voor wat er letterlijk op je bord ligt. En als iemand €400 voor een parfum wil betalen omdat hij het flesje prachtig vindt of gek is op het merk: vooral doen. Het is maar wat je ervoor over hebt. Zelf ga ik in ieder geval geen honderden euro’s meer aan parfum uitgeven. Maar als ik eerlijk ben: als ik bakken met geld had, zou ik waarschijnlijk zonder problemen veel te veel betalen voor een bijzondere auto. Niet omdat die tien keer beter rijdt dan een veel goedkopere auto, maar omdat ik die extra beleving blijkbaar het geld waard zou vinden.

Waar ik wél moeite mee heb, is wanneer zo’n enorme meerprijs vervolgens wordt verkocht alsof die automatisch gelijkstaat aan een veel beter product. Juist daarom vond ik mijn ervaring bij de Bijenkorf zo jammer. Ik vind het geweldig dat je daar alles kunt proberen en vergelijken; dat is voor mij misschien wel het grootste voordeel van zo’n winkel. Maar als een medewerker vervolgens stellig beweert dat die hoge prijs vooral door de peperdure ingrediënten komt, terwijl het verhaal een stuk genuanceerder ligt, voelt dat toch alsof er misbruik wordt gemaakt van het feit dat de verkoper er meer vanaf weet dan jij.

En misschien is dat uiteindelijk wel de beste bescherming tegen dit soort marketing: niet nóg meer producten kopen om je beter te voelen, maar zorgen dat je jezelf niet zo makkelijk laat vertellen wat je allemaal tekortkomt. Of het nou om parfum, kleding of de nieuwste looksmaxing-trend gaat. Want hoe minder je een product nodig hebt om je bijzonder te voelen, hoe moeilijker het wordt om je voor €400 gebakken lucht te verkopen.

Waarom ruikt hetzelfde parfum bij iedereen anders?

Zodra je parfum op je huid spuit, mengt het zich met wat er op je huid zit. Denk aan talg, zweet en de natuurlijke bacteriën op je huid. 

Die verschillen per persoon en kunnen invloed hebben op hoe een geur zich ontwikkelt. Ook hoe vet of droog je huid is speelt mee. 

Op een wat vettere huid blijven geurstoffen vaak langer hangen, terwijl parfum op een droge huid sneller kan vervliegen.

Daar komen dan nog dingen als huidverzorging, temperatuur en hoeveel je zweet bij. Daarom vind ik parfum testen op zo’n papiertje inmiddels vooral handig voor een eerste indruk. 

Als ik echt wil weten of ik een luchtje lekker vind, spuit ik het op mijn huid en loop ik er een paar uur mee rond.

Kortom, het gaat dus niet alleen om: “Vind ik dit parfum lekker?”, maar vooral om: “Vind ik dit parfum lekker op míj?”

Hoe vind je een parfum dat écht bij je past?

Hou je van fris en schoon, probeer dan citrus, bergamot of aquatische geuren. Wil je juist iets warms en wat zwaarders, kijk dan naar amber, vanille, hout, leer of oud. En als je van zoet houdt kom je al snel uit bij vanille, karamel en andere gourmandgeuren.

Er wordt ook vaak onderscheid gemaakt tussen mannen- en vrouwengeuren. Bij mannen zie je bijvoorbeeld relatief veel hout, leer, tabak, kruiden en frisse citrusnoten. Bij vrouwen juist vaker bloemen zoals roos en jasmijn, fruit en zoetere vanilleachtige geuren. Maar laat je daar vooral niet te veel door leiden. Een geur heeft natuurlijk geen geslacht en genoeg parfums worden tegenwoordig gewoon als unisex verkocht. Ik vind zelf bijvoorbeeld oud heerlijk, terwijl dat ook in ontzettend veel unisex parfums zit. Vandaar dat mijn vriendin mijn luchtje ook weleens opdoet en het bij haar net zo goed werkt.

Denk daarnaast na over wanneer je het wilt dragen. Een zware oud- of tabaksgeur kan heerlijk zijn tijdens een avond uit of in de winter, maar midden in de zomer kan het behoorlijk heftig worden. Frisse citrus- en aquatische geuren werken juist vaak lekker overdag en bij warmer weer.

En misschien wel de belangrijkste tip: koop nooit een parfum omdat het op een teststripje lekker ruikt. Kies drie of vier favorieten, test ze afzonderlijk op je huid en geef ze minimaal een paar uur. Ruik er na 30 minuten, twee uur en aan het einde van de dag nog eens aan. Zo merk je pas hoe het luchtje zich ontwikkelt én hoe lang het bij jou blijft hangen.

Koop daarna eerst een tester of klein flesje. Als je na een week nog steeds iedere keer denkt wat ruikt dit lekker, dan heb je waarschijnlijk een veel betere match gevonden dan wanneer een verkoper je na vijf minuten een fles van €250 aansmeert.

Hoeveel parfum moet je eigenlijk opspuiten?

Vroeger dacht ik: hoe meer je opspuit, hoe langer je het ruikt. Maar zo simpel werkt het dus niet. 

Bij een sterk parfum kunnen drie sprays al meer dan genoeg zijn, terwijl je van een licht en fris luchtje soms vijf of zes sprays kunt gebruiken zonder dat iedereen om je heen meteen wordt vergast.

Als uitgangspunt zou ik bij een Eau de Toilette ongeveer 4 tot 6 sprays gebruiken en bij een Eau de Parfum eerder 3 tot 5. Heb je een zwaar parfum of extrait met bijvoorbeeld oud, amber, musk of veel vanille, begin dan gewoon met 2 of 3. Je kunt altijd later nog iets bijspuiten.

Waar je spuit maakt trouwens ook verschil. Je hals, nek en polsen zijn populaire plekken omdat ze relatief warm zijn. Zelf vind ik één of twee sprays op kleding ook fijn, omdat een geur daar soms veel langer op blijft zitten. Wel even oppassen met lichte of kwetsbare stoffen, want parfum kan vlekken geven.

En nog iets waar ik zelf inmiddels rekening mee hou: je neus went aan je eigen parfum. Dat jij hem na twee uur nauwelijks meer ruikt, betekent dus niet dat anderen hem ook niet meer ruiken. Ga daarom niet automatisch ieder uur bijspuiten.

Mijn simpele regel: iemand die naast je staat mag je parfum best ruiken, maar iemand aan de andere kant van de kamer hoeft niet te weten dat je binnen bent.

Waarom blijven sommige parfums de hele dag hangen en andere maar een uur?

Je hebt parfums die je ’s ochtends opspuit en ’s avonds nog steeds ruikt, terwijl een ander luchtje na een paar uur bijna verdwenen lijkt. En het gekke is: de prijs zegt daar lang niet altijd iets over.

Een belangrijke reden zijn de geurnoten. Frisse citrusgeuren zoals citroen, bergamot en mandarijn bestaan uit veel stoffen die relatief snel verdampen. Daarom ruiken ze bij het opspuiten vaak heerlijk fris, maar kan die frisheid ook snel verdwijnen. Zwaardere geuren zoals oud, amber, musk, hout en vanille blijven over het algemeen veel langer hangen. Dat verklaart ook waarom sommige zware Arabische parfums van €20 de hele dag te ruiken zijn, terwijl een veel duurder fris designerparfum het soms eerder opgeeft.

Ook de concentratie speelt mee. Een Eau de Toilette bevat meestal minder parfumolie dan een Eau de Parfum of extrait en blijft daardoor gemiddeld minder lang hangen. Maar kijk niet alleen naar wat er op het flesje staat: de gebruikte geurstoffen en de hele samenstelling zijn minstens zo belangrijk.

Je huid speelt trouwens ook een rol. Op een droge huid verdampt parfum vaak sneller. Een ongeparfumeerde bodylotion gebruiken voordat je parfum opspuit kan daarom helpen om de geur langer vast te houden.

Waarom sommige goedkope parfums langer blijven hangen

En het werd nog gekker: sommige goedkope parfums blijven óók nog eens uren langer hangen. 

Dat klinkt alsof goedkoop hier beter presteert dan duur, maar die vergelijking is eigenlijk een beetje misleidend. 

Veel budgetparfums uit Arabische parfumhuizen leunen zwaar op oud-, amber- en muskachtige basisnoten, die van nature lang blijven hangen. 

Vergelijk je zo’n geur met een fris designerparfum van €250, dan kan die van €40 het qua houdbaarheid makkelijk winnen.

Dat komt dus niet doordat hij goedkoper is, maar vooral door het type geur. Een duur premium oud-parfum kan natuurlijk net zo goed urenlang blijven hangen. 

Bij premium parfums gaat bovendien vaak veel aandacht naar frisse topnoten, de geuren die je direct na het opspuiten ruikt, terwijl juist die het snelst vervliegen.

Waarom vinden sommige mensen oud heerlijk en anderen verschrikkelijk?

Oud is voor mij echt het perfecte voorbeeld van hoe persoonlijk parfum is. Ik vind het zelf heerlijk, terwijl sommige mensen eraan ruiken en zich serieus afvragen waarom iemand dit vrijwillig op zijn lichaam zou spuiten.

Oud komt oorspronkelijk uit het harsrijke hout van bepaalde Aquilaria-bomen en heeft een hele zware, warme en houtachtige geur. Afhankelijk van het soort oud en waarmee het gecombineerd wordt, kan het rokerig, leerachtig, kruidig, zoet of zelfs een beetje dierlijk ruiken. Dat laatste is ook precies waarom sommige mensen er totaal niet tegen kunnen.

Daarnaast zijn we allemaal gewend aan andere geuren. In het Midden-Oosten wordt oud al eeuwenlang gebruikt en kom je het veel vaker tegen in parfums en wierook. Als je vooral bent opgegroeid met frisse en zoete Westerse designergeuren kan pure of zware oud de eerste keer behoorlijk heftig binnenkomen.

En je neus speelt natuurlijk ook een rol. Mensen verschillen in hun gevoeligheid voor bepaalde geurstoffen, waardoor dezelfde geur door de één veel sterker of anders kan worden ervaren dan door de ander.

Mijn tip is daarom om oud niet na één keer ruiken meteen af te schrijven. 

Ik heb zelf genoeg parfums gehad die ik bij de eerste spray veel te heftig vond, maar die na een tijdje op de huid compleet veranderden. 

Combineer oud bijvoorbeeld met roos, vanille, amber of fruit en je krijgt ineens een totaal andere geur.

Maar als je het daarna nog steeds naar een rokende houten schuur vindt ruiken, dan is oud waarschijnlijk gewoon niks voor jou.

Kun je aan de ingrediënten echt merken dat een parfum duur is?

Dit was precies het argument dat de medewerker bij de Bijenkorf mij gaf: zo’n parfum van honderden euro’s is zo duur vanwege de peperdure ingrediënten. Maar hoeveel merk je daar nou echt van?

Het klopt dat sommige ingrediënten behoorlijk duur kunnen zijn. Voor een kleine hoeveelheid echte rozenolie zijn bijvoorbeeld enorm veel rozen nodig. Ook iris, jasmijn en bepaalde soorten natuurlijk oud kunnen heel kostbaar zijn. Een parfum waarin zulke grondstoffen worden gebruikt kan dus daadwerkelijk duurder zijn om te maken.

Maar dat betekent niet dat een parfum van €400 automatisch voor een fortuin aan ingrediënten bevat. Ook de duurste parfumhuizen gebruiken synthetische geurstoffen en dat is helemaal niet per se minderwaardig. Sterker nog, vrijwel ieder modern parfum bestaat voor een belangrijk deel uit synthetische geurstoffen. Daarmee kunnen parfumeurs geuren maken die in de natuur niet eens bestaan of juist heel dure of schaarse natuurlijke stoffen nabootsen.

En dan komt het belangrijkste: bij een duur parfum betaal je natuurlijk voor veel meer dan alleen wat er in het flesje zit. De luxe fles, verpakking, reclamecampagnes, modellen, winkels, personeel, distributie en vooral de merknaam moeten allemaal betaald worden.

Je kunt bij een duur parfum soms absoluut merken dat het verfijnder is. Vooral vlak na het opspuiten kunnen de verschillende geuren mooier in elkaar overlopen en kan het parfum zich interessanter ontwikkelen. Maar dat betekent nog steeds niet dat jij blind kunt ruiken of een parfum €30 of €300 kost.

Dus ja, dure ingrediënten bestaan zeker. Alleen is tien keer zoveel betalen absoluut niet hetzelfde als tien keer betere ingrediënten krijgen.

EDT, EDP, parfum en extrait: wat merk je daar nou echt van?

Eau de Toilette, Eau de Parfum, Parfum en dan heb je ook nog Extrait de Parfum. In principe zeggen ze iets over hoeveel geurconcentraat er in het flesje zit.

Een Eau de Toilette (EDT) zit meestal ergens rond de 5 tot 15% en is vaak wat lichter en frisser. Een Eau de Parfum (EDP) zit grofweg rond de 15 tot 20% en is meestal wat voller en blijft gemiddeld langer hangen. Parfum en Extrait de Parfum zitten vaak rond de 20 tot 40% of soms nog hoger. Daar heb je meestal dus ook minder sprays van nodig.

Je zou daarom denken: hoe hoger het percentage, hoe sterker en hoe langer het blijft hangen. Maar zo simpel is het helaas niet. Een frisse EDP vol citrus kan alsnog sneller verdwijnen dan een EDT met zware hout-, amber- of muskachtige geuren.

Wat ik ook niet wist: de EDT en EDP van hetzelfde parfum hoeven niet simpelweg hetzelfde luchtje in een andere concentratie te zijn. Merken passen de samenstelling soms aan, waardoor de EDP bijvoorbeeld warmer of zoeter kan ruiken dan de EDT.

Zie die termen daarom vooral als een handige eerste aanwijzing en niet als een garantie. Ik heb liever een EDT die ik na zes uur nog lekker vind ruiken dan een peperduur extrait dat twaalf uur blijft hangen maar waar ik na een uur al klaar mee ben.

Wat doet geur eigenlijk met je hersenen?

Wat ik misschien nog wel het interessantste aan parfum vind, is hoeveel een geur met je kan doen zonder dat je daar bewust bij stilstaat. 

Je ruikt iets en ineens denk je aan een vakantie van tien jaar geleden, een bepaald persoon of zelfs een huis waar je vroeger kwam.

Dat is geen toeval. Geur wordt in je hersenen verwerkt via gebieden die sterk verbonden zijn met onder andere emoties en herinneringen. Daardoor kan een geur soms in één seconde een herinnering oproepen waarvan je niet eens wist dat je hem nog had. Dit wordt ook wel het Proust-effect genoemd: geuren kunnen opvallend levendige en emotionele herinneringen naar boven halen.

Parfum kan daardoor ook invloed hebben op hoe je je voelt. Een geur die je associeert met een fijne vakantie kan je bijvoorbeeld een prettig gevoel geven, terwijl een luchtje van een ex juist precies het tegenovergestelde kan doen. En als je steeds hetzelfde parfum draagt tijdens een bepaalde periode van je leven, kan alleen die geur je jaren later weer helemaal terugbrengen naar die tijd.

Geur speelt zelfs mee in hoe we andere mensen beoordelen. Een lekkere geur kan ervoor zorgen dat iemand aantrekkelijker of verzorgder op je overkomt. Dat verklaart natuurlijk meteen waarom parfummerken zo graag verkopen dat hun luchtje je onweerstaanbaar maakt, al is het echte effect een stuk minder magisch dan in de reclames.

Misschien is dat uiteindelijk ook waarom parfum voor veel mensen zoveel meer wordt dan gewoon lekker ruiken. 

Je koopt een flesje geur, maar ondertussen bouw je er ongemerkt herinneringen en associaties omheen.

Topnoten, hartnoten en basisnoten: waarom verandert parfum steeds?

Een goed parfum ruikt niet de hele dag hetzelfde. Wat je direct na het opspuiten ruikt, kan een uur later behoorlijk anders zijn.

Dat komt onder andere doordat parfums worden opgebouwd uit topnoten, hartnoten en basisnoten. De topnoten zijn de eerste geuren die je ruikt. Denk aan citroen, bergamot, mandarijn en andere frisse geuren. Ze geven die lekkere eerste indruk, maar vervliegen meestal ook het snelst.

Daarna komen de hartnoten steeds meer naar voren. Dit is eigenlijk het karakter van het parfum en hier vind je bijvoorbeeld roos, jasmijn, lavendel en verschillende kruiden. Deze geuren blijven langer hangen dan de topnoten.

Als laatste blijven vooral de basisnoten over. Denk aan oud, amber, musk, vanille en houtachtige geuren. Die zijn vaak zwaarder en blijven veel langer hangen, soms zelfs tot de volgende dag op je kleding.

Dit verklaart ook iets wat ik zelf meerdere keren heb meegemaakt: een parfum opspuiten en eerst denken: nee, dit is niks voor mij. Een halfuur later rook ik tijdens de film The Odyssey ineens de hele tijd aan mijn pols, omdat ik de geur zó lekker vond.

Daarom vind ik het eigenlijk best gek dat we parfums vaak binnen een paar minuten in een winkel beoordelen. Je beoordeelt dan vooral de opening, terwijl je het grootste deel van de dag met de hart- en basisnoten rondloopt.

Take home message

Laat je dus vooral niet gek maken door merken, mooie flesjes of een verkoper die beweert dat een parfum van €400 door de ingrediënten wel véél beter móét zijn.

Als ik een nieuw parfum zoek, koop ik tegenwoordig eerst testers. Voor een paar euro kun je een geur meerdere dagen dragen en dat zegt zoveel meer dan vijf minuten ruiken in een winkel. Test hem ook echt op je huid en niet alleen op zo’n papiertje. Spuit niet tien verschillende parfums tegelijk op en geef een geur minimaal een paar uur de tijd om zich te ontwikkelen.

Vergelijk daarnaast gewoon verschillende prijsklassen. Zet eens een parfum van €20 naast eentje van €200 zonder steeds naar het merk te kijken. Je zult soms verbaasd zijn welke je uiteindelijk lekkerder vindt.

Wil je uiteindelijk €300 uitgeven omdat je helemaal verliefd bent op een bepaalde geur? Vooral doen. Maar weet waarvoor je betaalt en bepaal vooral zelf of je het verschil die meerprijs waard vindt.

Vond je deze deep dive in de wereld van parfum leuk? Op mijn YouTube-kanaal duik ik in nog veel meer van dit soort onderwerpen en leg ik ze kort uit.