Het menselijk lichaam kan simpelweg niet leven zonder zout. Zout is essentieel voor de overdracht van zenuwimpulsen, de suikeropname in weefsel en spieren, het ontspannen en samentrekken van de spieren (waaronder de spieren in de bloedvaten en hart), en uiteraard voor de handhaving van een optimale vochtbalans.
Voor optimale gezondheid houd je je dagelijkse natriuminname bij voorkeur tussen de 500 mg (een kwart theelepel) en de 2.300 mg (1 theelepel).
Door te zweten verliezen we zout en met warm weer is zweten onvermijdelijk. Moet je dan ook meer zout eten bij warm weer?
KORT ANTWOORD
Een beetje extra zout kan af en toe nodig zijn, maar je hoeft niet per se extra zout in te nemen als je op een zonnige dag sport of door warme landen reist.
Je kunt best wat zout via het zweet verliezen, want het lichaam kan het verloren zout in evenwicht brengen via een aantal mechanismen. Het lichaam gaat dan namelijk met de nieren meer zout vanuit het bloed opnemen. Gemiddeld neemt men ook meer zout in dan nodig.
Of je meer zout nodig hebt is afhankelijk van een aantal factoren waaronder de hoeveelheid lichaamsbeweging, hoeveel verloren zweet en de hoeveelheid zout in je voeding.
Dit artikel vertelt je of je bij warm weer meer zout moet eten, wat er kan gebeuren als je te weinig zout eet en hoeveel zout je bij warm weer moet eten.
Zout en elektrolyten bij warm weer
- Verhoogde zoutbehoefte bij zwaar zweten: Wanneer je veel zweet, zoals tijdens intensieve lichaamsbeweging of in warme klimaten, kun je meer zout verliezen. In zulke gevallen kan het nuttig zijn om je zoutinname iets te verhogen om het verloren zout te compenseren.
- Elektrolytenbalans handhaven: Zout is een belangrijke bron van natrium, een elektrolyt die essentieel is voor het handhaven van de vochtbalans en de juiste werking van spieren en zenuwen. In warm weer, wanneer je meer vocht verliest door zweten, is het belangrijk om voldoende elektrolyten, waaronder natrium, binnen te krijgen om uitdroging en mogelijke gezondheidsproblemen te voorkomen.
- Individuele verschillen: De zoutbehoefte kan van persoon tot persoon verschillen. Sommige mensen zijn gevoeliger voor elektrolytenverlies en hebben mogelijk een grotere behoefte aan extra zout in vergelijking met anderen. Het is belangrijk om naar je eigen lichaam te luisteren en indien nodig je zoutinname aan te passen.
- Evenwichtige voeding: Hoewel een beetje extra zout in sommige situaties nuttig kan zijn, is het belangrijk om een gebalanceerd dieet te handhaven. Een te hoge inname van zout kan leiden tot gezondheidsproblemen, zoals hoge bloeddruk. Het is daarom verstandig om, indien nodig, te kiezen voor voedingsmiddelen die van nature zout bevatten, zoals groenten, fruit en zuivelproducten, in plaats van alleen maar extra zout aan je voedsel toe te voegen.
Te lage zoutinname
Het is algemeen bekend dat te veel zout slecht is. Anderzijds kan te weinig zout eten ook negatieve gezondheidseffecten hebben.
Meer zout eten bij veel overmatig zweten is belangrijk, want een te lage zoutinname kan namelijk negatieve gevolgen hebben.
Zo veroorzaakt een te lage zoutinname in combinatie met een hoge waterinname jaarlijks maar liefst 2.500 ziekenhuisopnames in Engeland.
Dan ga je je al snel afvragen wat de negatieve gevolgen zijn van een lage zoutinname.
Onderzoeken hebben aangetoond dat te weinig natrium even slecht kan zijn als te veel natrium.
Zo kan een te lage zoutinname verschillende gezondheidsproblemen veroorzaken waaronder een verhoogd cholesterol, een verhoogde hartslag, gewichtstoename, een verhoogde bloeddruk, hyponatriëmie en chronische ziekten, waaronder Alzheimer.
De gevolgen van te weinig zout eten zijn gelukkig zeldzaam, maar het is goed om je ervan bewust te zijn.
Aan de andere kant brengt weinig zout eten ook een aantal gezondheidsvoordelen met zich mee.
Gezonde effecten van een natriumarm dieet
Door de inname van zout te verlagen kunnen de meeste mensen de gezondheid verbeteren en de kans op overlijden verlagen.
Natriumarme diëten verbeteren:
- algemene kwaliteit van de voeding
- hoge bloeddruk
- risico op maagkanker
- kans chronische nieraandoeningen
Als Amerikanen elke dag 400 milligram minder zout zouden eten, konden er maar liefst 28.000 levens gered worden.
Hiermee zou dan ook nog eens een hoop gezondheidskosten bespaard kunnen worden, jaarlijks maar liefst 7 miljard dollar.
Weet wel dat je waarschijnlijk geen natriumarm dieet nodig hebt als je verder gezond bent.
Een laag natriumgehalte herkennen
Een te laag natriumgehalte in je bloed wordt ook wel hyponatriëmie genoemd. Dit kan veroorzaakt worden door onder andere:
- plaspillen: medicijnen die mensen slikken voor hoge bloeddruk en congestief hartfalen
- combinatie van overbelasting, te veel zweten en te veel water drinken (bijvoorbeeld bij een marathon)
De symptomen van hyponatriëmie zijn:
- weinig energie en vermoeidheid
- misselijkheid
- zwakte
- hoofdpijn
- prikkelbaarheid
- braken
- spierkrampen of spierspasmen.
- verwarring
Zoutsupplementen bij warm weer
In warme klimaten krijgen veel handarbeiders zouttabletten, maar voor de meeste hardlopers is een isotone sportdrank waarschijnlijk genoeg.
Neem voor het hardlopen ongeveer 200 milliliter aan isotone drank en tijdens het hardlopen om de 15 tot 20 minuten nog eens 200 milliliter.
Symptomen van te veel zout
Anderzijds kun je ook te veel zout eten. De symptomen daarvan zijn:
- vaak plassen
- tijdelijk verhoogde bloeddruk
- aanhoudende dorst
- een opgeblazen gevoel
- zwellingen op vreemde plaatsen door waterretentie
- zoutvergiftiging (fatale overdosis is zeldzaam)
Take home message
Te veel zout eten is slecht omdat het kan leiden tot hoge bloeddruk en hart-en vaatziekten.
Anderzijds kan te weinig zout ook problemen veroorzaken zoals gewichtstoename, verhoogd cholesterol, hyponatriëmie, een verhoogde hartslag,een verhoogde bloeddruk en chronische ziekten waaronder Alzheimer.
Als de temperaturen oplopen zul je meer zout via het zweet verliezen om af te koelen. Dus moet je meer zout eten bij warm weer?
Misschien heb je een beetje nodig, maar vaak hoef je niet per se extra zout in te nemen als je een beetje zout verliest.
Het lichaam kan namelijk het verloren zout zelf weer in evenwicht brengen door via de nieren meer zout vanuit de bloedbaan op te nemen.
Of je extra zout nodig hebt hangt af van verschillende factoren waaronder de hoeveelheid lichaamsbeweging, verloren zweet en de hoeveelheid zout dat je uit je voeding haalt.
Over Diederik
Bronnen
Oparil, S. (2014). Low sodium intake—cardiovascular health benefit or risk. N Engl J Med, 371(7), 677-679.
O’Donnell, M., Mente, A., & Yusuf, S. (2015). Sodium intake and cardiovascular health. Circulation research, 116(6), 1046-1057.
Zhao, X., Yin, X., Li, X., Yan, L. L., Lam, C. T., Li, S., … & Wu, Y. (2014). Using a low-sodium, high-potassium salt substitute to reduce blood pressure among Tibetans with high blood pressure: a patient-blinded randomized controlled trial. PloS one, 9(10), e110131.
Cook, N. R., Appel, L. J., & Whelton, P. K. (2014). Lower levels of sodium intake and reduced cardiovascular risk. Circulation, 129(9), 981-989.