Veranderende hormoonspiegels hebben een grote invloed op je immuunsysteem. Hormonen zoals progesteron en oestrogeen spelen hierbij een grote rol.

Dus hoe verandert menstruatie het immuunsysteem?

Dit artikel vertelt je hoe je menstruatie het immuunsysteem beïnvloedt en welke immuungerelateerde klachten er op kunnen treden.

Menstruatie immuunsysteem

1. Meer antilichamen voor de ovulatie. Vanaf de 1e dag van je menstruatie tot aan de ovulatie (folliculaire fase) ben je geneigd om meer antilichamen te hebben. Ook kan er een verhoogde ontstekingsreactie zijn.
2. Onderdrukt immuunsysteem na de ovulatie. Na de ovulatie (luteale fase) zal je immuunsysteem onderdrukt worden. De kans dat je op indringers reageert is dan veel kleiner. Deze onderdrukking van het immuunsysteem tijdens de luteale fase is te wijten aan de hogere progesteronniveaus en veranderde testosterongehalte.

Dan vraag je je al gauw af wat dit met bestaande auto-immuunziekten doet, dit zijn ziekten waarbij het lichaam de eigen gezonde lichaamsweefsels aanvalt.

Progesteron immuunsysteem

De drastische progesteron- en oestrogeenveranderingen kunnen het immuunsysteem zowel voor als tijdens je menstruatie doen beïnvloeden. 

Je immuuncellen kunnen lager zijn als je last hebt van ontstekingen (kramp, opgeblazen gevoel). Dit blijkt uit een studie uit The Autoimmune Journal.

Immuunziekten en menstruatie

Aangezien de veranderende hormoonspiegels tijdens je menstruatie het immuunsysteem beïnvloeden, kan het ook effecten hebben op auto-immuunziekten zoals reuma en lupus. 

Reuma. Bij veel jonge vrouwen kunnen de symptomen van inflammatoire artritis, zoals reumatoïde artritis en psoriatische artritis tijdens het ongesteld zijn opflakkeren. Hormonen zoals oestrogeen kunnen hierbij een rol spelen.

Lupus. Anderzijds kan lupus ook je normale hormoonprocessen verstoorde en daarmee je menstruatiecyclus verstoren. Lupus is een ziekte waar meer vrouwen dan mannen door getroffen worden.

Invloed van progesteronlevels

Sommige vrouwen ervaren een pijnlijke keel voor de menstruatie.

Na de ovulatie zal het progesteron stijgen en als er geen eicelbevruchting plaatsvindt, zal het weer dalen.

1. Verwijding van de luchtwegspieren

Progesteron heeft echter nog een eigenschap. Het verwijdt namelijk je luchtwegspieren. Zo kan het zelfs je tongspieren aanspannen. Maar wat heeft dit met een zere keel te maken?

Afhankelijk van de slaapfase waarin je verkeert zullen je keelspieren, waaronder je tongspieren, in verschillende mate ontspannen.

Minder progesteron verhoogt de kans dat je tong terugvalt waardoor de ademhaling belemmerd wordt. Het kan ook voor een tijdelijk vacuüm in de keel zorgen.

2. Maagsappen worden opgezogen

Als gevolg kunnen kleine hoeveelheden maagsappen als het ware opgezogen worden waardoor je diepe slaap tijdelijk verstoord wordt. 

Als het progesterongehalte weer toeneemt zal je tong verkrampen en de slaap waarschijnlijk weer verbeteren.

3. Premenstruele klachten

Echter, bij een ontsteking in de tong kan je diepe slaap flink belemmerd worden waardoor je last kunt krijgen van pre-menstruele hoofdpijn, prikkelbaarheid, vermoeidheid en gewichtstoename.

Menstruatiegriep

Tijdens de menstruatie ervaren sommige mensen griepachtige klachten, dit wordt vaak ook wel menstruatiegriep genoemd. Echter, dit is waarschijnlijk geen griep (influenza).

Je zult anderen er dus ook niet mee kunnen besmetten. Deze symptomen zijn namelijk vergelijkbaar met het premenstrueel syndroom (PMS) of pijnlijke menstruatie (dysmenorroe).

Als je dus ongesteld bent en griep denkt te hebben, is er dus misschien sprake van PMS of dysmenorroe. De arts kan hier het beste tussen differentiëren.

Take home message

Tijdens de menstruatie stoot je het baarmoederslijmvlies af, maar er gebeurt nog iets bijzonders. Zo vindt er ook een verandering in je afweer plaats.

Tijdens en na het menstrueren gaat je lichaam door verschillende fases heen. Dit heeft ook invloed op je afweer.

Dus wat is de relatie tussen menstruatie en het immuunsysteem?

Na de ovulatie bevind je je in de luteale fase waarin je immuunsysteem onderdrukt wordt waardoor de kans veel kleiner is dat je op indringers reageert. Dit komt door de stijgende progesteronniveaus en veranderde testosterongehalte.

Misschien heb je last van bijvoorbeeld een pijnlijke keel voor het menstrueren of heb je last van ‘’menstruatiegriep’’’. Hierboven hebben we daarvoor mogelijke verklaringen beschreven.