Je feed staat vol met angstberichten over zaadolie. 

Maar is het echt zo slecht, of zit er door het gore productieproces simpelweg niks goeds meer in? 

Want als je ziet hoe het gemaakt wordt, snap je die gedachte wel.

Zo worden de zaden eerst geperst tot een dikke, troebele olie, die vervolgens wordt behandeld met hexaan: een stof die schadelijk kan zijn voor je zenuwstelsel.

Daarna wordt die olie behandeld met natriumhydroxide, gebleekt, verhit tot ongeveer 207 graden om hem te ontgeuren en uiteindelijk als heldere olie in een fles gestopt.

De gebruikte hulpstoffen worden weer uit de olie verwijderd, maar het klinkt allemaal niet echt alsof je nog naar een natuurlijk product zit te kijken.

Koolzaadolie werd vroeger zelfs gebruikt als smeermiddel voor machines. 

Al ging het wel om een andere variant dan de koolzaadolie die we nu eten, en die is niet per definitie ongezond of kankerverwekkend.

Sommige zaadoliën kunnen zelfs het risico op hart- en vaatziekten verlagen als je ze gebruikt in plaats van verzadigd vet.

Toch ligt bijvoorbeeld zonnebloemolie flink onder vuur vanwege het hoge gehalte aan omega 6, wat de omega 3-6-verhouding zou verstoren en daarmee ontstekingen zou aanwakkeren.

Dit idee is door grootschalig onderzoek inmiddels grotendeels achterhaald.

Het probleem is eerder dat veel mensen weinig omega 3 binnenkrijgen én veel sterk bewerkte producten eten.

Er was vroeger wel een probleem met koolzaadolie, die veel erucazuur bevatte: een vetzuur dat bij hoge innames schadelijk kan zijn. 

Tegenwoordig worden voor consumptie speciale koolzaadrassen gebruikt waarin dit gehalte sterk is verlaagd. 

Zaadoliën zijn dus gewoon prima.

Desondanks zie je dat steeds meer mensen zaadoliën vervangen door boter, omdat ze liever natuurlijke en zo min mogelijk bewerkte producten gebruiken. 

In veel gevallen is dat ook een heel logische en goede vuistregel. 

Maar een groot observationeel onderzoek uit 2025 laat juist zien dat een hogere inname van plantaardige oliën, waaronder sojaolie en koolzaadolie, samenhing met een zestien procent lager risico op overlijden, terwijl een hogere inname van boter het risico juist met vijftien procent verhoogde. 

Als je dagelijks slechts tien gram boter vervangt door plantaardige olie, daalt je kans op vroegtijdig overlijden al met zeventien procent.

En alsnog snap ik heel goed waarom mensen die link leggen.

Zaadoliën zitten tegenwoordig in zo’n beetje alles: van margarine en sauzen tot koekjes, chips en kant-en-klaarmaaltijden. 

Als je die producten uit je dieet schrapt, voel je je vaak al snel beter. Dat maakt het onderwerp ook nog eens aantrekkelijk voor content creators. 

Vrijwel iedereen krijgt deze oliën binnen, waardoor negatieve verhalen erover al snel de aandacht trekken.

Bovendien zijn mensen simpelweg gevoelig voor simpele verklaringen. Zoals het idee dat vruchten bedoeld zijn om gegeten te worden, maar zaden niet.

Sommige zaden bevatten namelijk afweerstoffen die mensen en dieren kunnen afschrikken of de vertering bemoeilijken. In de natuur wil een plant immers dat zijn zaden overleven.

Ja, die stoffen kunnen de opname van ijzer, zink en calcium wat verminderen, maar dat effect is meestal klein.

En krijg je een keer buikpijn na een te grote portie zaden? Dan ligt dat meestal aan de vezels, niet aan het ‘gif’.

Bij zaadolie is het al helemaal geen issue, want die stoffen komen na het persen en filteren grotendeels niet in de olie terecht. 

Influencers vergroten dit soort punten vaak enorm uit, verdraaien de context of laten belangrijke informatie weg.

En als je dan ook nog eens die bewerkingsprocessen ziet en hoort dat sommige oliën vroeger als smeermiddel voor machines werden gebruikt, lijken saaie, lange wetenschappelijke onderzoeken niemand meer te kunnen overtuigen.

Dat is nou eenmaal de tijd waarin we leven. 

Negatieve video’s pakken direct je aandacht, blijven rondgaan en bepalen uiteindelijk de publieke opinie.

Inmiddels lijkt het wel een religieuze anti-zaadoliestroming. En probeer ze maar eens te bekeren, want toegeven dat je er naast zat en je mening bijstellen is misschien wel het moeilijkste wat er is.

Ik ging er zelf eerst ook in mee. De video’s van tegenstanders die ik voorbij zag komen, waren ontzettend overtuigend.

Alleen kwamen er meestal geen onderzoeken aan te pas. Het argument was vaak: “ik ben ermee gestopt en ik voel me beter.

Dat geloof ik ook meteen. Maar zoals ik net al zei: als je die zaadoliën vermijdt, en daardoor geen ongezonde troep meer binnenkrijgt, dan is het niet gek dat je je beter voelt.

En hier zit nou precies de grote denkfout. Mensen gooien zaadolie massaal op één hoop met ultrabewerkt voedsel zoals die chips en koekjes. Maar er is een reusachtig verschil. 

Die producten zitten vól met toegevoegde e-nummers, geur-, kleur- en smaakstoffen om je te laten dooreten.

In de fabriek van zaadolie gebeurt het omgekeerde: wat er uiteindelijk in die fles overblijft, is juist een extreem zuiver product: 100% puur vloeibaar vet.

Kortom: in theorie klinken zaadoliën áls de bron van al je klachten, maar de praktijk zegt iets heel anders.

Het is een beetje alsof je op basis van allerlei signalen denkt dat iemand je leuk vindt, maar als je diegene vervolgens mee uit vraagt, krijg je gewoon een keiharde nee. 

Dan weet je pas echt hoe het zit. En daarom is het zo belangrijk om dit soort theorieën altijd aan goed onderzoek te toetsen.

Ik moet daarbij wel zeggen dat levensstijl een stoorzender kan zijn in grote bevolkingsstudies. 

Onderzoekers proberen hier natuurlijk wel voor te corrigeren. 

Ze houden rekening met dingen als roken, beweging, gewicht en de rest van iemands eetpatroon, maar je kunt nooit alle verschillen tussen mensen volledig wegpoetsen.

Er is helaas geen perfect onderzoek waarbij tienduizenden gezonde mensen jarenlang verplicht een zaadolie of bijvoorbeeld boter moeten eten om te zien wie er als eerste doodgaat.

Zo’n studie zou enorm duur zijn en je zou jarenlang moeten controleren wat mensen daadwerkelijk eten. Dat is bij voeding gewoon lastig.

Je kunt dus niet zeggen dat zaadoliën keihard bewezen gezond zijn. En daardoor kun je eindeloos blijven discussiëren over hoe je al die data precies moet interpreteren. 

Maar hoe je het ook wendt of keert: er zijn veel aanwijzingen dat de angst rond zaadoliën overdreven is en dat ze juist een gezonde keuze kunnen zijn.

Zo bleek uit het grote bevolkingsonderzoek dat ik eerder besprak dat mensen die meer plantaardige oliën gebruikten gemiddeld een lager risico op overlijden hadden, terwijl dat risico bij mensen met een hogere boterinname juist hoger lag. 

In dit onderzoek werden ruim 221.000 mensen gedurende maximaal 33 jaar gevolgd. 

Natuurlijk bewijst dat op zichzelf geen oorzaak en gevolg, maar er is wel steeds hetzelfde patroon: aanwijzingen voor voordeel en geen overtuigend bewijs dat zaadoliën bij normaal gebruik schadelijk zijn.

Met de kennis die we nu hebben, kun je dus best stellen dat zaadoliën waarschijnlijk een gezonde keuze zijn, vooral wanneer ze boter of andere verzadigde vetten vervangen.

Kijk je specifiek naar de onderzoeken rondom dat gevreesde omega 6-vetzuur dat veel voorkomt in bijvoorbeeld zonnebloem-, soja- en maïsolie, dan zie je dat die angst ongegrond is.

Een grote meta-analyse van veertig studies met ruim 2.000 deelnemers liet bijvoorbeeld zien dat omega 6 het LDL-cholesterol verlaagt wanneer het verzadigde vetten vervangt.

En een review van vijftien van dit soort onderzoeken vond vrijwel geen bewijs dat het ontstekingswaarden verhoogt.

De consensus is nu vooral: thuis koken met een beetje zaadolie is prima, maar vermijd de ultra-bewerkte producten waar het massaal in zit.

Waar je wél even op moet letten, is hoe lang en hoe heet je de olie verhit. 

Je kunt er prima in bakken en braden, zolang de olie maar niet gaat roken of verbranden. 

Frituren kan ook, maar doe dat het liefst rond de 175 °C en gebruik de olie niet eindeloos opnieuw. 

Zodra hij donker wordt, sterk gaat ruiken, schuimt of begint te roken, is het tijd om hem te vervangen.

En dat was ‘m weer voor vandaag.

Ik hoop dat ik hiermee in ieder geval veel van de argumenten tegen zaadoliën heb kunnen weerleggen.

Dit onderwerp bracht mijn zus ter sprake, die na het zien van alle online video’s meer vragen dan antwoorden kreeg. 

Destijds dachten we allebei dat zaadoliën slecht waren, voornamelijk omdat het allemaal zo bewerkt was.

En dat is denk ik de crux van het hele verhaal.

Deze discussie is een mooi voorbeeld van de naturalistische denkfout: we voelen al snel aan dat alles wat uit een fabriek komt slecht moet zijn, terwijl alles uit de natuur goed zou zijn. 

Het was voor mij in ieder geval een mooie persoonlijke les in hoe sterk je mening beïnvloed kan worden als je constant wordt gebombardeerd met anti-zaadolievideo’s.